Süd Məhsulları və IGF-1 Hormonu Akne Əlaqəsi
Süd Məhsulları Sızanaq Yaradırmı? IGF-1 Hormonu və Dəri Sağlamlığı
İllərdir davam edən "nə yeyiriksə, dərimiz odur" mübahisəsi müasir dermatologiyada öz elmi təsdiqini tapmaqdadır. Professional bir dermatoloq üçün pasiyentin qidalanma rasionu, ən azı istifadə etdiyi kremlər qədər vacibdir. Xüsusilə süd məhsullarının istehlakı ilə üz nahiyəsində yaranan inatçı sızanaq ocaqları arasında birbaşa biokimyəvi əlaqə olduğu artıq sirr deyil. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, süd məhsullarından imtina edən bir çox xəstədə dərinin vəziyyəti qısa müddətdə yaxşılaşmağa başlayır. Bəs bu prosesin arxasında duran əsas mexanizm nədir? Bu geniş məqalədə biz südün tərkibindəki IGF-1 hormonunun dəri hüceyrələrinə necə təsir etdiyini professional bir dermatoloq baxış bucağı ilə təhlil edəcəyik.
IGF-1 Hormonu Nədir?
IGF-1 (İnsulinə bənzər böyümə faktoru-1) bədənimizdə hüceyrələrin böyüməsini və bölünməsini təmin edən təbii bir hormondur. Professional bir dermatoloq bilir ki, bu hormon xüsusilə yeniyetməlik dövründə pik həddə çatır. Lakin bir dəri həkimi üçün problem bu hormonun piy vəziləri üzərindəki stimullaşdırıcı təsiridir.
Süd məhsulları istehlak edildikdə, bədəndə həm insulin, həm də IGF-1 səviyyəsi kəskin şəkildə yüksəlir. Professional bir dermatoloq izah edir ki, süd təbiəti etibarilə buzovun sürətlə böyüməsi üçün nəzərdə tutulmuş bir "hormon kokteyli"dir. Bir dəri həkimi olaraq vurğulamalıyam ki, hətta "təbii" və ya "kənd südü" belə bu hormonları ehtiva edir. Bu hormonlar dərinin alt qatındakı piy vəzilərinə (sebositlərə) çatdıqda, onlara daha çox sebum (piy) istehsal etmək əmri verir. Nəticədə hər bir sızanaq yaranması üçün lazım olan yağlı mühit formalaşır. Professional bir dermatoloq üçün bu, akne kəskinləşməsinin ən fundamental səbəblərindən biridir.
Süd Məhsulları və Piy Vəzilərinin Hiperaktivliyi
Piy vəzilərinin həddindən artıq işləməsi məsamələrin tıxanmasına və bakteriyaların çoxalmasına səbəb olur. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, südün tərkibindəki zülallar (kazein və zərdab) insulin səviyyəsini artıraraq IGF-1 təsirini daha da gücləndirir. Bir dəri həkimi bilir ki, bu döngə dərinin özünü təmizləmə qabiliyyətini sıradan çıxarır.
Bir çox pasiyent mənə, bir dəri həkimi olaraq sual verir: "Niyə məhz süd məhsulları?". Professional bir dermatoloq üçün cavab dərinin keratinosit hüceyrələrindədir. IGF-1 dərinin üst qatındakı hüceyrələrin həddindən artıq çoxalmasına (hiperkeratoz) səbəb olur. Bir dəri həkimi müşahidə edir ki, bu ölü hüceyrələr məsamələrin ağzını bağlayır və içəridə toplanan piy iltihablanaraq ağrılı bir sızanaq elementinə çevrilir. Professional bir dermatoloq bu prosesi "hormonal-pəhriz stimullaşdırılması" adlandırır. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: süd içmək, piy vəzilərinə birbaşa "odun atmaq" kimidir.
Yağsız Süd Daha Təhlükəlidirmi? Professional Dermatoloq Rəyi
Maraqlıdır ki, bir çox araşdırma yağsız (skim) südün tam yağlı süddən daha çox sızanaq yaratdığını göstərir. Professional bir dermatoloq üçün bu təəccüblü deyil. Bir dəri həkimi bilir ki, südün yağı çıxarıldıqda, onun tərkibindəki hormonal aktivlik daha da konsentrasiya olunur və insulin reaksiyası artır.
Professional bir dermatoloq izah edir ki, yağsız süd istehsalı zamanı südə tekstura vermək üçün əlavə zülallar qatılır ki, bu da IGF-1 səviyyəsini daha da yuxarı qaldırır. Bir dəri həkimi olaraq pasiyentlərimə həmişə deyirəm: "Pəhriz südü" içmək dərəniz üçün daha xeyirli deyil. Hər bir sızanaq çıxışı sizin bədəninizin bu hormonal yüklənməyə verdiyi bir etirazdır. Professional bir dermatoloq akne müalicəsində ilk addım kimi süd məhsullarını rasiondan çıxarmağı və ya minimuma endirməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi üçün bu, kremlərdən daha effektli bir başlanğıcdır.
Sızanaq Müalicəsində Pəhrizin Rolu: Nəyi Dəyişməli?
Professional bir dermatoloq müalicə protokollarına mütləq qidalanma bələdçisi əlavə edir. Bir dəri həkimi bilir ki, yalnız daxildən gələn stimulu kəsməklə qalıcı nəticə əldə etmək olar. Professional bir dermatoloq tərəfindən tövsiyə olunan bəzi dəyişikliklər:
Bitki Mənşəli Süd Alternativləri: Professional bir dermatoloq badam, fındıq və ya yulaf südünü tövsiyə edir. Lakin bir dəri həkimi xəbərdarlıq edir: bu südlərin şəkərsiz olmasına diqqət edin.
Aşağı Qlisemik İndeks: Bir dəri həkimi şəkərli qidaların da insulin və IGF-1 səviyyəsini artırdığını bilir, bu da hər bir sızanaq problemini alovlandırır.
Fermentləşdirilmiş Məhsullar: Professional bir dermatoloq bəzən az miqdarda qatıq və ya kefirin problem yaratmadığını qeyd edir, çünki fermentasiya bəzi hormonların təsirini azaldır. Lakin kəskin akne dövründə bir dəri həkimi bunları da məhdudlaşdıra bilər.
Professional bir dermatoloq olaraq vurğulayıram: hər kəsin orqanizmi fərqlidir. Bir dəri həkimi sizin üçün 2-3 həftəlik "süd detoksu" təyin edərək dərənizin reaksiyasını izləyə bilər. Hər bir sızanaq sağaldıqca siz pəhrizin gücünü öz gözlərinizlə görəcəksiniz. Professional bir dermatoloq bu yolda sizin ən böyük elmi dəstəkçinizdir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova deyir...
Süd məhsulları və IGF-1 arasındakı əlaqə müasir dermatologiyanın ən güclü arqumentlərindən biridir. Professional bir dermatoloq bilir ki, sağlam dəri həm xaricdən, həm də daxildən göstərilən qayğının nəticəsidir. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək öz fərdi qidalanma planınızı qurun. Unutmayın ki, hər bir sızanaq bir siqnaldır və professional bir dermatoloq bu siqnalın mənbəyini tapmaqda sizə kömək edəcək. Bir dəri həkimi tapın, süd məhsullarını nəzarətə götürün və təmiz, parlaq bir dəri ilə yeni həyata başlayın. Professional bir dermatoloq hər zaman sizin sağlamlığınızın keşiyindədir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.drfaridakhundova.az