Sızanaq nədir? Dermatoloqun akne vulgaris haqqında ən geniş izahı
Sızanaq nədir? Dermatoloqun akne vulgaris haqqında ən geniş izahı
Sızanaq — tibbi adı ilə akne vulgaris — piy vəzilərinin iltihabı nəticəsində yaranan, həm yeniyetmələrdə, həm də böyüklərdə rast gəlinən ən yayılmış dəri problemidir. Dermatoloqlar akneni təkcə estetika məsələsi kimi yox, həm hormonal, həm də immun sisteminin reaksiyası kimi qəbul edirlər.
Sızanaq necə yaranır?
Deri həkimlərinin izahına görə akne 4 əsas səbəblə inkişaf edir:
Sebumun çox ifrazı
Dəri məsamələrinin tutulması (komedon)
P. acnes bakteriyasının artması
İltihabın yüksəlməsi
Bu proseslər birlikdə “akne vulgaris”in tipik formalarını — qara nöqtə, ağ nöqtə, papula, pustula, nodul və kistik sızanaqları yaradır.
Sızanağın növləri və dermatoloqa nə vaxt getmək lazımdır?
Yüngül forma: Qara nöqtələr, tək-tük papulalar
Orta forma: Qızarmış, irinli sızanaqlar
Ağır forma: Nodul, kist, dərin çapıq buraxan lezyonlar
Deri həkimləri xüsusilə ağır akne vulgarisi vaxtında müalicə etmədikdə çapıq, ləkə və toxuma itkisi yarandığını bildirir.
Müasir dermatoloji müalicələr
Topikal retinoidlər (Adapalen, Tretinoin)
Antibiotik kremlər
Azelaic acid
Benzoyl peroxide
Ağızdan dərmanlar (Doksisiklin, İzotretinoin)
Lazer müalicəsi (CO₂ fraksional, IPL)
Kimyəvi pilinq
Nəticə
Sızanaq öz-özünə keçən sadə dəri problemi deyil. Vaxtında dermatoloqa müraciət etmək akne vulgarisin qalıcı izlər buraxmasının qarşısını alır.