Çapıq Müalicəsi Necə Aparılır? Ən Effektiv Prosedurlar Hansılardır?
Dərinin Bərpası Və Dərin Post-Akne İzlərinin Aradan Qaldırılması Yolları
Sızanaq (akne) — piy vəzilərinin və tük follikullarının iltihablaşması nəticəsində yaranan xroniki dəri xəstəliyidir. Əsasən üz, kürək və sinə nahiyələrində Qara nöqtələr, sızanaqlar və irinli səpgilər kimi özünü büruzə verir. İltihab prosesi tam sakitləşdikdən sonra isə bir çox insan daha böyük və qalıcı bir problemlə — dəridə qalan derin batıqlarla üz-üzə qalır. İllərlə çəkən bu proses dərinin alt qatındakı kollagen liflərini zədələyir və səthdə nahamar mənzərə yaradır. İnsanlar çox vaxt adi nəmləndirici kremlər və ya kosmetik vasitələrlə bu kələ-kötürlüyü hamarlaşdıracaqlarını düşünürlər. Halbuki zədələnmiş dərin dermal toxumanı xaricdən çəkilən yüngül kremlərlə bərpa etmək anatomik olaraq imkansızdır. Doğru, təhlükəsiz və qalıcı bir bərpa əldə etmək üçün mütləq şəkildə peşəkar bir dermatoloq müayinəsindən keçmək lazımdır. Çünki hər bir zədələnmə izinin dərinliyi, forması və dərinin cavab reaksiyası tamamilə fərqlidir. Təcrübəli bir dəri həkimi dərinin zədələnmə dərəcəsini analiz edərək ən müasir aparaturaya əsaslanan fərdi terapiya proqramı tərtib edir. Ev şəraitində yoxlanılmamış metodlar tətbiq etmək dərini daha da zədələyə bilər.
Dəri Zədələnmələrinin Fiziologiyası Və Dərin Dermal Dəyişikliklər
Dərimiz iki ana təbəqədən — epidermis və dermadan ibarətdir. Güclü iltihabi proses baş verdikdə immun hüceyrələri infeksiya ilə mübarizə apararkən ətrafdakı sağlam kollagen toxumasını da parçalayır. Nəticədə həmin nahiyədə toxuma itkisi baş verir və ya əksinə, həddindən artıq kobud birikmə meydana gəlir. Hər hansı bir sızanaq vaxtında düzgün müalicə olunmadıqda və ya sərt şəkildə sıxıldıqda dermal təbəqə zədələnir. Məhz bu səbəbdən iltihab bitdikdən sonra yerində bərkiməmiş, çökək bir çapıq formalaşır. Bir dermatoloq pasiyentə izah edir ki, bu çökmələrin altında dərini aşağıya doğru çəkən sərt fibroz liflər var. Bu fibroz liflər qırılmadıqca dərinin üst səthinin hamarlaşması mümkün deyil. Məhz bu incə fizioloji detalı nəzərə alan dəri həkimi birbaşa həmin fibroz bağları hədəf alan tibbi manipulyasiyalar həyata keçirir. Təsadüfi pilinqlər və ya səthi prosedurlar bu dərin liflərə çatmadığı üçün heç bir real nəticə vermir. Mütəxəssis dəstəyi olmadan aparılan hər bir cəhd vaxt və maliyyə itkisinə səbəb olur.
Atrofik Və Keloid İzlərinin Differensial Diaqnostikası
Müalicəyə başlamazdan əvvəl izlərin dəqiq tipini müəyyən etmək uğurun yarısı deməkdir. Dermatologiyada bərpa olunmayan zədələr əsasən iki böyük qrupa bölünür: atrofik (toxuma itkisi ilə gedən) və hipertrofik/keloid (həddindən artıq toxuma əmələ gəlməsi ilə gedən) strukturlar. Dərinin səthindəki qabarıq və kələ-kötür hər bir çapıq xüsusi yanaşma tələb edir. Atrofik izlər də öz növbəsində "ice-pick" (dar və dərin), "boxcar" (geniş və kəskin kənarlı) və "rolling" (dödalğalı) formalara bölünür. Hər bir formanın altında yatan anatomik mexanizm fərqli olduğu üçün bir dermatoloq müayinə zamanı dermatoskop vasitəsilə dərini incələyir. Məsələn, dərin bir sızanaq yerində qalmış "ice-pick" strukturu üçün xüsusi turşu tətbiqləri vacib olduğu halda, "rolling" növü üçün tam başqa metod seçilir. Təcrübəli bir dəri həkimi bu fərqləri dəqiqliklə ayıra bildiyi üçün seansların sayını və intensivliyini fərdi şəkildə təyin edir. Qeyri-peşəkar yanaşma isə dərinin daha kəskin deformasiyasına gətirib çıxara bilər.
Çapıq Müalicəsi Necə Aparılır? Ən Effektiv Prosedurlar Hansılardır?
Çapıq müalicəsi necə aparılır və ən effektiv prosedurlar hansılardır sualının cavabı dərinin zədələnmə dərinliyinə, tipinə və xəstənin dəri strukturuna görə fərdi şəkildə planlaşdırılan komplekt müalicə metodlarında yatır. Müasir dermatologiyada bu problemlə mübarizə aparmaq üçün fraksiyalı CO2 lazer, subsiziya (fibroz bağların kəsilməsi), mikronidlinq (Dermapen), TCA CROSS turşu terapiyası, plazmaterapiya (PRP) və hialuron turşusu inyeksiyaları kimi yüksək effektivliyə malik prosedurlar kombine olunaraq tətbiq edilir. Hər bir prosedurun əsas məqsədi dərinin alt qatındakı bərkiməmiş fibroz bağları qırmaq, kollagen sintezini maksimum dərəcədə stimullaşdırmaq və dermal təbəqənin təbii bərpa prosesini tətikləməkdir. Təcrübəli mütəxəssis nəzarəti altında keçirilən bu seanslar dərinin hamar, hamarlaşdırılmış və sağlam görünüşünü bərpa edir.
Lazernlə Yenilənmə Və Mikroyedirilmə Metodlarının Gücü
Son illərdə apararat dermatologiyasının inkişafı sayəsində dərinin yenilənməsində böyük sıçrayış edilmişdir. Fraksiyalı CO2 lazer texnologiyası dərinin alt təbəqələrinə mikroskopik istilik sütunları göndərərək köhnə, zədələnmiş toxumanı buxarlandırır. Məhz bu mikroskopik zədələnmələr bədənin təbii immunitetini hərəkətə gətirir və həmin zonada yeni, təravətli kollagen lifləri sintez olunmağa başlayır. Bir dəri həkimi lazer parametrlərini xəstənin fototipinə uyğun olaraq dəqiq tənzimləməlidir. Agressiv parametri yanlış seçmək dəridə piqmentasiya ləkələrinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda mikronidlinq (Dermapen) cihazı ilə dərinin minlərlə mikroskopik kanalla dəlinməsi də bərpa mexanizmini aktivləşdirir. Əgər dərinin səthində hər hansı aktik sızanaq varsa, bu prosedurları etmək olmaz, çünki infeksiya bütün üzə yayıla bilər. Bu incəliyi yalnız sahənin mütəxəssisi olan bir dermatoloq dəqiq qiymətləndirə bilər. Düzgün tətbiq olunan aparatur müalicəsi ilə dərinin hamarlığı 70-80%-ə qədər bərpa edilə bilir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova deyir...
Nəticənin uğurlu olması yalnız klinikada keçirilən seansdan asılı deyil, həm də xəstənin seansdan sonra dərisinə necə qulluq etməsindən asılıdır. Hər bir prosedurdur sonra dəri son dərəcə həssas və müdafiəsiz olur. Bu dövrdə ediləcək kiçik bir səhv böyük ləkələrə yol aça bilər. Qısa və konkret şəkildə riayət edilməli qaydalar aşağıdakılardır:
Prosedurdan sonrakı ilk 3-5 gün ərzində dərinizə heç bir makiyaj vasitəsi tətbiq etməyin.
Hər gün səhər evdən çıxmazdan əvvəl yüksək qoruma faktoru olan (SPF 50+) günəş kremi çəkin və hər 2-3 saatdan bir yeniləyin.
Dəridə qabıqlanma və soyulma başladıqda, həmin qabıqları əlinizlə soymayın, təbii şəkildə düşməsini gözləyin.
Dəri həkimi tərəfindən yazılmış epitelizasiyanı (sağalmanı) sürətləndirən xüsusi bərpaedici kremləri mütəmadi istifadə edin.
Təyin olunmuş müalicə müddətində sauna, solarium və kəskin isti duş qəbulundan tamamilə imtina edin.
Yaranan hər bir yeni sızanaq üçün dərhal həkiminizlə əlaqə saxlayın və özbaşına sıxmayın.
Unutmayın ki, dəridəki dərin izlərin hamarlaşması səbir və zaman tələb edən uzun bir prosesdir. Hər bir seans kollagen liflərini pillə-pillə inşa edir. Peşəkar bir dermatoloq ilə addım-addım ilerləmək, həkimin verdiyi bütün təlimatlara dəqiqliklə əməl etmək sizi arzuedilən hamar cildinizə qovuşduracaqdır. Sağlam və gözəl dəri düzgün elmi müdaxilənin bəhrəsidir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.drfaridakhundova.az