Azelaik Turşunun Akne və Rozaseada Klinik Effektləri
Azelaik Turşunun Akne və Rozaseada Klinik Effektləri
Dəri baxımı elmində bəzi maddələr var ki, onlar "unversal əsgər" hesab olunurlar. Azelaik turşu məhz belə maddələrdən biridir. Professional bir dermatoloq bilir ki, azelaik turşu həm hər bir sızanaq müalicəsində, həm də rozaseanın yaratdığı qızartıların aradan qaldırılmasında əvəzolunmaz klinik effektivliyə malikdir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, xanımlar çox vaxt kəskin turşulardan qorxurlar, lakin azelaik turşu dərini qıcıqlandırmadan müalicə edən nadir turşulardandır. Bu yazıda biz azelaik turşunun klinik təsir mexanizmlərini, onun hər bir sızanaq ocağındakı rolunu və bir dəri həkimi tərəfindən tətbiq edilən müasir protokolları dərindən araşdıracağıq.
Azelaik Turşu Nədir və Necə İşləyir?
Azelaik turşu buğda, çovdar və arpa kimi taxıl bitkilərində təbii olaraq tapılan dikarbon turşusudur. Professional bir dermatoloq bu turşunun dərinin üzərində yaşayan Malassezia furfur göbələyi tərəfindən də istehsal edildiyini qeyd edir. Bir dəri həkimi üçün azelaik turşunun ən böyük üstünlüyü onun dördqat təsiridir: antibakterial, antienflamatuar (iltihab əleyhinə), antikeratinizasiya və depiqmentasiya.
Hər bir sızanaq yaranmasında rol oynayan Propionibacterium acnes bakteriyalarına qarşı azelaik turşu olduqca effektivdir. Professional bir dermatoloq bildirir ki, o, bakteriyaların protein sintezini pozaraq onların çoxalmasının qarşısını alır. Bir dəri həkimi olaraq vurğulamalıyam ki, digər antibiotiklərdən fərqli olaraq, azelaik turşuya qarşı bakterial rezistentlik (müqavimət) yaranmır. Bu da onu uzunmüddətli hər bir sızanaq müalicəsi üçün ideal vasitəyə çevirir.
Sızanaq Müalicəsində Klinik Təsirlər
Professional bir dermatoloq üçün sızanaq müalicəsi çoxmərhələli bir prosesdir. Azelaik turşu bu prosesin hər bir nöqtəsində iştirak edir. Bir dəri həkimi bilir ki, sızanaqların yaranmasının əsas səbəblərindən biri ölü hüceyrələrin məsamələri tıxamasıdır. Azelaik turşu keratinositlərin (dəri hüceyrələrinin) istehsalını tənzimləyərək məsamələrin tıxanmasının qarşısını alır.
Hər bir sızanaq iltihabı zamanı dərədə qızartı və şişkinlik yaranır. Professional bir dermatoloq azelaik turşunun sərbəst radikalları neytrallaşdırdığını və iltihab mediatorlarını azaltdığını qeyd edir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: bu turşu həm qara nöqtələrlə (komedonlar), həm də irinli səpkilərlə eyni vaxtda mübarizə aparır. Əgər üzünüzdə hər bir sızanaq çıxdıqdan sonra qırmızı ləkələr qalırsa, professional bir dermatoloq sizə mütləq azelaik turşu təyin edəcəkdir.
Rozasea və Qızartı İlə Mübarizə
Rozasea (çəhrayı sızanaq) dərinin damar genişlənməsi və qızartı ilə müşayiət olunan xroniki xəstəliyidir. Professional bir dermatoloq rozasea xəstələri üçün turşu seçərkən çox diqqətli olur. Bir dəri həkimi bilir ki, AHA və BHA turşuları rozasealı dərini yandıra bilər, lakin azelaik turşu bu vəziyyətdə dərini sakitləşdirir.
Azelaik turşu dərindəki "kallikrein-5" və "katelisidin" adlı proteinlərin səviyyəsini aşağı salır ki, bu da rozaseanın iltihabi reaksiyasını dayandırır. Professional bir dermatoloq üçün bu, qızartının azalması və damarların daha az nəzərə çarpması deməkdir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, müntəzəm istifadə ilə rozasea xəstələrinin dərsi daha stabil və dözümlü olur. Hər bir sızanaq bənzəri qabarcıq (papula və pustula) rozasea zamanı azelaik turşu ilə effektiv şəkildə qurudulur.
Ləkələrin Açılması: Post-İnflamatuar Hiperpiqmentasiya
Professional bir dermatoloq üçün azelaik turşunun ən sevilən xüsusiyyəti onun selektiv (seçici) piqmentasiya təsiridir. Bir dəri həkimi bilir ki, bu turşu tirozinaza fermentini bloklayaraq həddindən artıq melanin istehsalını dayandırır.
Sızanaq İzləri: Hər bir sızanaq sağaldıqdan sonra yerində qəhvəyi ləkə qoya bilər. Professional bir dermatoloq azelaik turşu ilə bu ləkələri qısa müddətdə açır.
Melazma: Günəş və hormonal ləkələrdə də bir dəri həkimi azelaik turşunu etibarlı köməkçi kimi görür.
Təhlükəsizlik: Professional bir dermatoloq vurğulayır ki, azelaik turşu yalnız anormal dərəcədə aktiv olan piqment hüceyrələrinə təsir edir, yəni dərinin normal rəngini ağartmır.
Bir dəri həkimi rəyi ilə istifadə edildikdə, bu turşu hər bir sızanaq ləkəsini yox edərək dəriyə bərabər ton bəxş edir.
İstifadə Qaydaları və Dermatoloq Məsləhətləri
Azelaik turşudan maksimum nəticə almaq üçün professional bir dermatoloq bəzi qaydaları xatırladır. Bir dəri həkimi bilir ki, bu turşu adətən 15% (gel) və ya 20% (krem) konsentrasiyalarda daha effektivdir.
Müalicənin əvvəlində yüngül karıncalanma və ya qaşınma hissi ola bilər. Professional bir dermatoloq bunu normal hesab edir, lakin dərini nəmləndirməyi mütləq sayır. Bir dəri həkimi olaraq tövsiyə edirəm: azelaik turşunu təmiz və tam quru dəriyə çəkin. Hər bir sızanaq müalicəsində olduğu kimi, səbirli olmaq lazımdır; ilk nəticələr 4-6 həftədən sonra görünür. Professional bir dermatoloq bu turşunun həm səhər, həm də gecə istifadə oluna biləcəyini, lakin gündüz mütləq SPF çəkilməsini tapşırır. Bir dəri həkimi tapmaq və onun nəzarətində müalicəni davam etdirmək dərəniz üçün ən təhlükəsiz yoldur.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova deyir...
Azelaik turşu akne, rozasea və piqmentasiya problemləri üçün klinik cəhətdən sübut olunmuş bir həlldir. Professional bir dermatoloq bu maddəni sizin rutininizə daxil edərək dərənizi sanki yenidən format edir. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək dərənizin bu turşuya reaksiyasını ölçə və hər bir sızanaq ocağını professional şəkildə söndürə bilərsiniz. Unutmayın ki, dəri problemləri sadəcə kosmetik qüsur deyil, həkim nəzarəti tələb edən tibbi vəziyyətdir. Professional bir dermatoloq sizə ən doğru konsentrasiyanı və istifadə tezliyini təyin edəcəkdir. Bir dəri həkimi tapın və azelaik turşunun möcüzəvi təsirləri ilə tanış olun. Professional bir dermatoloq hər zaman sizin gözəlliyinizin elmi tərəfdaşıdır.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.drfaridakhundova.az