Akne vulgaris üçün yanlış təmizləmə
Akne Vulgaris Müalicəsində Təmizləmə Səhvləri və Onların Fəsadları
Dəri sağlamlığı mövzusunda ən çox rastlanılan problemlərdən biri olan akne vulgaris, yalnız yeniyetməlik dövrünə məxsus deyil. Bir çox yetkin insan da illərlə bu xroniki iltihablı proseslə mübarizə aparır. Lakin bir çox halda problem daxili faktorlardan deyil, gündəlik baxım zamanı edilən yanlış təmizləmə vərdişlərindən qaynaqlanır. Peşəkar bir dermatoloq müayinəsində ən çox vurğulanan məqam odur ki, dərini "həddindən artıq" təmizləmək əslində onu daha da həssaslaşdırır. Dəri həkimi nəzarəti olmadan istifadə edilən sərt sabunlar və aqressiv yuma gelləri, dərinin qoruyucu baryerini sıradan çıxarır.
Yanlış Təmizləyici Seçiminin Dəri Baryerinə Təsiri
Dərinin üst qatında lipidlərdən ibarət nazik bir baryer mövcuddur. Bu baryer dərini bakteriyalardan qoruyur və nəmi daxildə saxlayır. Bir çox pasiyent üzündəki yağlılığı tamamilə yox etmək üçün spirt tərkibli toniklərdən istifadə edir. Lakin təcrübəli bir dermatoloq izah edir ki, dərini tamamilə yağsız qoymaq, beynin yağ vəzlərinə "daha çox yağ istehsal et" siqnalını göndərməsinə səbəb olur. Nəticədə daha kəskin sızanaq partlayışları baş verir. Dəri həkimi məsləhəti ilə seçilməyən qələvi sabunlar dərinin pH balansını (təbii turşuluğunu) pozaraq akne yaradan bakteriyalar üçün ideal mühit hazırlayır.
Aqressiv təmizləmə nəticəsində dərinin immun cavabı zəifləyir. Bu halda akne vulgaris daha dərin qatlara sızaraq kistoz formalara çevrilə bilər. Hər bir dəri həkimi vurğulayır ki, təmizlik dərini yandırmalı və ya gərilmə hissi yaratmalı deyil. Bir dermatoloq tərəfindən tövsiyə olunan sindet (sabunsuz təmizləyici) və ya yüngül köpüklər dərini incitmədən təmizləyir.
Akne Vulgaris və Yanlış Təmizləmə
Akne vulgaris (sızanaq xəstəliyi) zamanı edilən ən böyük səhv dərinin qoruyucu lipid təbəqəsinin aqressiv təmizləyicilərlə zədələnməsidir. Yanlış təmizləmə metodları dərinin pH balansını pozaraq Cutibacterium acnes bakteriyalarının çoxalması üçün zəmin yaradır və trans-epidermal su itkisini artırır. Bu proses dərinin reaktiv yağlanmasına, iltihabın dərinləşməsinə və nəticədə müalicəyə davamlı sızanaq elementlərinin yaranmasına səbəb olur. Peşəkar dermatoloq yanaşmasına görə, doğru təmizləmə strategiyası dərinin baryer funksiyasını qoruyan su əsaslı və komedogen olmayan vasitələrin istifadəsini tələb edir.
Aqressiv Yuma: Gündə 2 dəfədən çox yumaq dərini susuzlaşdırır.
Sərt Skrablar: Fiziki sürtünmə iltihablı ocaqları partladaraq infeksiyanı yayır.
Sıxma Vərdişi: Sızanaqların sıxılması dərinin daxili toxumalarının zədələnməsinə və çapıqlara yol açır.
Yanlış Temperatur: Çox isti su damarları genişləndirir və dərini qıcıqlandırır.
Dəsmal Gigiyenası: Üzü hər dəfə eyni, nəm dəsmalla silmək bakteriya daşıyıcılığına səbəb olur.
Fiziki Skrabların və Kisələrin Zərərləri
Akne vulgaris problemi olan bir çox insan dərini "soyaraq" təmizləməyə çalışır. Lakin fiziki skrabların içindəki iri dənəciklər dəridə mikro-yırtıqlar yaradır. Bir dermatoloq bu yırtıqları infeksiyanın giriş qapısı kimi qiymətləndirir. Dəri həkimi pasiyentlərinə fiziki pilinqlər yerinə, kimyəvi eksfoliantları (salisil turşusu və ya laktik turşu) daha aşağı konsentrasiyada məsləhət görür. Çünki fiziki sürtünmə aktiv sızanaq ocağını zədələyərək onun yerində qalıcı ləkə qalmasına səbəb olur.
Təcrübəli bir dəri həkimi klinikasında edilən prosedurlar göstərir ki, dərini "təmizləmək" üçün istifadə olunan sərt süngərlər əslində köhnə bakteriyaları təzə yaralara köçürür. Bir dermatoloq hər zaman deyir: "Dərinizə bir ipək parçası kimi davranın". Akne vulgaris müalicəsi zamanı dərinin hər hansı bir mexaniki təzyiqə məruz qalması iltihabın limfa damarları vasitəsilə bütün üzə yayılmasına şərait yaradır.
Dermatoloqların İkiqat Təmizləmə Haqqında Rəyi
Əgər makiyaj və ya günəş qoruyucu istifadə edirsinizsə, sadə bir yuma geli kifayət etməyə bilər. Lakin burada da yanlış təmizləmə riski var. Bir dermatoloq izah edir ki, əgər yağ bazalı təmizləyici dərindən yuyulmazsa, o özü yeni bir sızanaq mənbəyinə çevrilə bilər. Dəri həkimi adətən yağlı dərilər üçün hidrofil yağlardan çox, mitselyar suları və ardınca su əsaslı gelləri tövsiyə edir. Bu, akne vulgaris üçün ən təhlükəsiz təmizlik metodudur.
Bir çox insan makiyajını silmədən yatır ki, bu da dərinin ən böyük düşmənidir. Dəri həkimi xəbərdarlıq edir: gecə boyu məsamələrdə qalan kosmetika qalıqları oksigen mübadiləsini bloklayır. Səhər oyandıqda gördüyünüz yeni sızanaq məhz həmin gecənin "hədiyyəsidir". Peşəkar bir dermatoloq üçün təmizlik sadəcə kosmetik proses deyil, tibbi bir zərurətdir.
Sızanaqların Sıxılması: Ən Böyük Yanlış Təmizləmə Səhvi
Üzdəki irinli ocaqları sıxaraq "təmizləmək" akne vulgaris xəstələrinin ən çox etdiyi xətadır. Bir dermatoloq üçün bu, infeksiyanı dərinin daha dərin qatlarına (dermisə) itələmək deməkdir. Sıxılan hər bir sızanaq yerində sonradan "post-akne" dediyimiz çökəkliklər və ya tünd ləkələr qalır. Dəri həkimi vurğulayır ki, ev şəraitində edilən "təmizləmə" əməliyyatları çox vaxt ikincili infeksiyalara və hətta qan zəhərlənməsinə (sepsis) qədər gətirib çıxara bilər.
Peşəkar bir dermatoloq müalicəsi zamanı akne vulgaris elementləri xüsusi preparatlarla qurudulur. Əgər dərinin dərindən təmizlənməsinə (mexaniki təmizləmə) ehtiyac varsa, bu, yalnız steril şəraitdə bir dəri həkimi tərəfindən edilməlidir. Özbaşına müdaxilə dərinin teksturasını ömürlük korlaya bilər. Sızanaqların sıxılması prosesi əslində dərinin müdafiə baryerini fiziki olaraq dağıtmaqdır.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova deyir...
Akne vulgaris ilə mübarizədə təmizlik ən vacib addımdır, lakin bu addım yanlış təmizləmə səhvləri ilə zədələnməməlidir. Hər zaman dərini tanıyan bir dermatoloq ilə məsləhətləşin. Dəri həkimi tərəfindən yazılan yumşaq təmizləyicilər, dərini qurutmadan ona lazım olan qayğını göstərəcək. Unutmayın ki, sızanaq bir xəstəlikdir və hər bir xəstəlik kimi o da peşəkar və həssas yanaşma tələb edir. Düzgün təmizlik vərdişləri sağlam və hamar dəriyə gedən yolun təməlidir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.drfaridakhundova.az