Akne Vulgaris Müalicəsində Ən Çox Soruşulan Suallar
Akne Vulgaris Müalicəsində Ən Çox Soruşulan Suallar
Akne vulgaris, dünyada ən çox rast gəlinən dəri xəstəliklərindən biridir və demək olar ki, hər kəs həyatının müəyyən mərhələsində bu problemlə üzləşir. Lakin bu xəstəlik haqqında internetdə dolaşan yanlış məlumatlar pasiyentlərin müalicə prosesini çətinləşdirir. Professional bir dermatoloq üçün sızanaqların müalicəsi sadəcə bir krem sürtmək deyil, dərinin biokimyasını yenidən tənzimləməkdir. Bir dəri həkimi olaraq kabinetimdə ən çox qarşılaşdığım sualları və onların elmi cavablarını bu geniş məqalədə topladım. Hər bir sızanaq fərdi yanaşma tələb edir və bu yazıda biz ümumi prinsiplərdən kənara çıxaraq, professional dermatoloq sirrlərini bölüşəcəyik.
Akne Vulgaris Nədir və Niyə Müalicə Olunmalıdır?
Bir çox insan düşünür ki, sızanaqlar öz-özünə keçib gedəcək bir "yaş dövrü" əlamətidir. Lakin professional bir dəri həkimi bildirir ki, müalicə olunmayan ağır akne formaları dəridə ömürlük çapıqlar buraxır. Akne Vulgaris, tük folikulunun və piy vəzisinin iltihabi xəstəliyidir. Professional bir dermatoloq bu prosesin dörd əsas sütununu hədəf alır: artıq piy istehsalı, məsamələrin tutulması, bakteriyaların (C. acnes) çoxalması və iltihab. Bir dəri həkimi müdaxiləsi olmadan bu dörd zənciri qırmaq mümkün deyil. Hər bir sızanaq ocağı dərinin daxili qatlarında zədələnmə yaradır və vaxtında professional dermatoloq dəstəyi almadıqda bu zədələr qalıcı olur.
Sual 1: Sızanaqları sıxmaq həqiqətənmi zərərlidir?
Pasiyentlərin ən çox verdiyi və bəzən cavabını bildiyi halda əməl etmədiyi sual budur. Professional bir dermatoloq birmənalı olaraq "XEYR" deyir. Bir dəri həkimi olaraq izah edim: sızanağı sıxdığınız zaman iltihabı dərinin daha dərin qatlarına itələyirsiniz. Bu, infeksiyanın yayılmasına və daha böyük bir sızanaq yaranmasına səbəb olur. Bundan əlavə, sıxma prosesi dərinin toxumasını zədələyir və bu da qalıcı ləkə və çapıqların ən böyük səbəbidir. Professional bir dermatoloq kabinetində icra olunan "mexaniki təmizləmə" (çistka) tamamilə fərqli və steril bir prosedurdur. Evdə edilən müdaxilə isə bir dəri həkimi üçün müalicəni çətinləşdirən əsas faktordur.
Sual 2: Qidalanma sızanaqlara təsir edirmi?
Bu mövzu illərdir müzakirə olunur. Professional bir dermatoloq bildirir ki, bəli, qidalanma və dəri arasında birbaşa əlaqə var. Xüsusilə yüksək glikemik indeksli qidalar (şəkərli, unlu məhsullar) və bəzi pasiyentlərdə süd məhsulları sızanaqları tətikləyir. Bir dəri həkimi olaraq mən pasiyentlərimə "insulin sıçrayışları" yaradan qidalardan uzaq durmağı məsləhət görürəm. Çünki yüksək insulin androgen hormonlarını aktivləşdirir, bu da öz növbəsində hər bir sızanaq üçün yanacaq rolunu oynayan piy istehsalını artırır. Professional bir dermatoloq pəhrizi müalicənin bir hissəsi kimi görür. Lakin yadda saxlayın ki, təkcə pəhrizlə ağır bir sızanaq problemini həll etmək olmaz; bu, kompleks müalicənin yalnız dəstəkçi hissəsidir.
Sual 3: Akne müalicəsi nə qədər vaxt aparır?
Səbr, akne müalicəsinin ən vacib komponentidir. Professional bir dermatoloq tərəfindən təyin olunan hər hansı bir müalicənin ilk effektini görmək üçün ən azı 4-8 həftə lazımdır. Bir dəri həkimi olaraq pasiyentlərimə deyirəm: dəri hüceyrələrinin yenilənmə dövrü təxminən 28 gündür. Buna görə də, bir gecədə "möcüzə" vəd edən məhsullar elmi deyil. Professional bir dermatoloq nəzarətində tam nəticə almaq 3 aydan 6 aya qədər davam edə bilər. Əgər üzünüzdəki hər bir sızanaq sağaldıqdan sonra yerində qırmızı ləkə qalıbsa, bu ləkələrin keçməsi daha da uzun çəkə bilər. Professional bir dəri həkimi bu müddətdə pasiyenti psixoloji olaraq da hazırlamalıdır.
Sual 4: Günəş şüaları sızanaqları qurudurmu?
Bu, ən böyük miflərdən biridir. Professional bir dermatoloq günəşin sızanaqlar üçün müvəqqəti "maskalayıcı" olduğunu bilir. Günəş şüaları dərini qurudur və qaraldır, bu da sızanaqları daha az nəzərəçarpan edir. Lakin bir dəri həkimi xəbərdarlıq edir: UV şüaları dərinin baryerini zədələyir və dərini qalınlaşdırır (hiperkeratoz). Nəticədə bir neçə həftə sonra məsamələr daha çox tıxanır və "günəş sonrası akne kəskinləşməsi" baş verir. Professional bir dermatoloq hər bir akne pasiyentinə mütləq "non-comedogenic" (məsamə tıxamayan) günəş qoruyucu istifadə etməyi tapşırır. Bir dəri həkimi üçün günəş kremi sızanaq müalicəsinin ayrılmaz hissəsidir, çünki o, həm də sızanaq ləkələrinin tündləşməsinin qarşısını alır.
Sual 5: Retinoidlər və ya ağır dərmanlar nə zaman lazımdır?
Əgər yerli kremlər (mazlar) kömək etmirsə və ya sızanaqlar çapıq buraxmağa başlayırsa, professional bir dermatoloq sistemik müalicəyə (məsələn, izotretinoin) keçə bilər. Bir dəri həkimi bu dərmanları təyin etməzdən əvvəl xəstənin qan analizlərini yoxlayır və qaraciyər funksiyalarını nəzarətdə saxlayır. Bu cür ağır preparatlar hər bir sızanaq piy vəzisini kökündən kiçildir və xəstəliyin təkrarlanma riskini minimuma endirir. Professional bir dermatoloq olmadan bu dərmanların istifadəsi qəti qadağandır, çünki onların ciddi yan təsirləri ola bilər. Bir dəri həkimi nəzarətində isə bu, dünyada akne müalicəsində ən effektiv üsul hesab olunur.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova deyir...
Akne Vulgaris sadəcə bir üz problemi deyil, sizin bədəninizin göndərdiyi bir siqnaldır. Bu siqnalı doğru oxumaq üçün mütləq professional bir dermatoloq ilə çalışmalısınız. Bir dəri həkimi sizin daxili sağlamlığınızı və xarici qulluğunuzu birləşdirərək sizi arzuladığınız hamar dəriyə çatdıracaqdır. Üzünüzdəki hər bir sızanaq düzgün müalicə ilə keçicidir. Professional bir dermatoloq tapın, onun məsləhətlərinə əməl edin və dərinizə lazım olan zamanı verin. Bir dəri həkimi ilə addımlamaq, sınaq-yanılma metodundan daha etibarlıdır. Hər bir sızanaq tarixə qovuşana qədər professional dəstək şərtdir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.drfaridakhundova.az